Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Αστυνομίας για το 2024-2025 δείχνουν ραγδαία αύξηση της νεανικής παραβατικότητας, με την άνοδο των συλλήψεων ανηλίκων να αγγίζει το (46%). Παρατηρείται έξαρση βίαιων περιστατικών (σωματική βία, ληστείες), μείωση του ορίου ηλικίας των δραστών, συχνότερη εμπλοκή κοριτσιών και χρήση όπλων.
Τα περιστατικά βίας ανηλίκων παρουσιάζουν έντονα αυξητική τάση, με την αστυνομία να καταγράφει τουλάχιστον 23 περιστατικά bullying ή βίας καθημερινά.
Μάλιστα έχει διαπιστωθεί με βάση τα ίδια στοιχεία, ανοδική καμπή στους δείκτες εγκληματικότητας που αφορούν σε ανηλίκους πολύ μικρότερων ηλικιών, 10 έως 12 ετών, σε αντίθεση με προηγούμενα χρόνια που η καμπή αυτή εντοπιζόταν σε μεγαλύτερο ηλικιακό εύρος μεταξύ 12 έως 15 ετών. Η νεανική παραβατικότητα εμφανίζει οργανωμένα χαρακτηριστικά (συμμορίες ανηλίκων), συχνά με καταγραφή και προβολή των πράξεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης .Η πλειονότητα των παραβατικών ενεργειών που τελούνται από ανηλίκους εγείρει σοβαρούς προβληματισμούς ως προς τα αίτιά αυτής.
Οι πιο συχνοί παράγοντες που συνδέονται με τη νεανική παραβατικότητα είναι:
- Οικογενειακά προβλήματα
Έλλειψη επικοινωνίας, παραμέληση, ενδοοικογενειακή βία ή απουσία ορίων. - Κοινωνικό περιβάλλον
Φτώχεια, κοινωνικός αποκλεισμός ή αρνητικές παρέες. - Σχολικές δυσκολίες
Χαμηλή επίδοση, σχολική αποτυχία ή απομάκρυνση από το σχολείο. - Ψυχολογικοί παράγοντες
Χαμηλή αυτοεκτίμηση, θυμός, ανάγκη αποδοχής ή ψυχικές δυσκολίες. - Επιρροή μέσων και διαδικτύου
Προβολή βίας ή παραβατικών προτύπων. - Οι συνέπειες είναι να οδηγηθούν δυσκολίες στην εκπαίδευση,εξάρτηση από ουσίες,σύγκρουση με τον νόμο και αυξημένη πιθανότητα εγκληματικής συμπεριφοράς στην ενήλικη ζωή. Οι κοινωνικοί παράγωντες που επίσης επηρεάζουν σημαντικά είναι τα κοινώνικά πρότυπα που προβάλλονται στα κοινωνικά δίκτυα αλλά και τα κυβερνοεγκλήματα. Η ανεξέλεγκτη χρήση του διαδικτύου εκθέτει επίσης τους ανήλικους σε κίνδυνο μίμησης τέτοιων συμπεριφορών.
- Σε κάθε περίπτωση ο ρόλος του οικογενειακού περιβάλλοντος είναι κρίσιμος για την ανάπτυξη της παραβατικότητας των ανηλίκων. Έτσι οικογένειες οι οποίες δεν παρέχουν ένα σταθερό περιβάλλον και την κατάλληλη καθοδήγηση στα παιδιά, συμβάλλουν στην εμφάνιση τέτοιων φαινομένων.
Ποινικά τώρα τα αδικήματα που τελούνται από παιδιά κάτω των 12 ετών παραμένουν ατιμώρητα ενώ οι πράξεις τους αποτελούν αντικείμενο ενασχόλησης των υπηρεσιών κοινωνικής πρόνοιας και όχι των ποινικών δικαστηρίων. Οι ηλικίες 12 – 15 ετών χαρακτηρίζονται ως ποινικώς ανεύθυνοι, ενώ 15 -18 ετών και χαρακτηρίζονται ως ανήλικοι ποινικώς υπεύθυνοι. Πρίν πάμε όμως σε αυτό το κομμάτι καλύτερα θα ήταν η πολιτεία να βρεί πρακτικές αντιμετώπισης, όπως στελέχωση από εξειδικευμένους επαγγελματίες ψυχολόγους και κοινωνικούς λειτουργούς στα σχολέια και ενίσχυση των εκπαιδευτικών ώστε να να κατανοούν τις συμπεριφορές των ανηλίκων μαθητών.Θα πρέπει να επικοινωνούν με τους γονείς και αν κριθεί απαραίτητο, να συνεργάζονται με κοινωνικές υπηρεσίες ή ακόμη και με την αστυνομία για την διαμόρφωση ενός ασφαλούς σχολικού περιβάλλοντος.
Η ενασχόληση των παιδίων με δραστηριότητες όπως αθλητισμός και τέχνες, η στήριξη της οικογένειας και η καλύτερη επικοινωνία είναι η καλύτερη πρόληψη για τέτοιου είδους φαινόμενα.
Από: She-Ra
