Το πρώτο περιστατικό λοίμωξης από τον Ιό του Δυτικού Νείλου που ανακοινώθηκε στην Ελλάδα για την περίοδο μετάδοσης του 2026 είχε ως πιθανότερο τόπο έκθεσης τον Δήμο Αγίας Παρασκευής, σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας.
Πρόκειται για περιστατικό μηνιγγοεγκεφαλίτιδας σε άτομο ηλικίας άνω των 60 ετών, με έναρξη των συμπτωμάτων στα τέλη Ιουνίου. Η αναφορά σε «πιθανότερο τόπο έκθεσης» σημαίνει ότι, βάσει της επιδημιολογικής διερεύνησης, η Αγία Παρασκευή θεωρείται η πιθανότερη περιοχή στην οποία εκτέθηκε ο ασθενής σε μολυσμένο κουνούπι.
Η καταγραφή ενός περιστατικού δεν σημαίνει ότι υπάρχει γενικευμένος κίνδυνος για τον πληθυσμό. Αποτελεί, όμως, μια σαφή υπενθύμιση ότι κατά τους καλοκαιρινούς και φθινοπωρινούς μήνες χρειάζεται αυξημένη προσοχή, ιδιαίτερα για τους ηλικιωμένους και τα άτομα με επιβαρυμένη υγεία.
Δεν υπάρχει λόγος πανικού. Υπάρχει σοβαρός λόγος για υπεύθυνη ενημέρωση και συστηματική πρόληψη.
Τι είναι ο Ιός του Δυτικού Νείλου;
Ο Ιός του Δυτικού Νείλου μεταδίδεται κυρίως μέσω του τσιμπήματος μολυσμένου κουνουπιού.
Τα κουνούπια μολύνονται όταν τρέφονται από πτηνά που φέρουν τον ιό και στη συνέχεια μπορούν να τον μεταδώσουν στον άνθρωπο ή σε άλλα ζώα. Σημαντικό ρόλο στη μετάδοση διαδραματίζουν κυρίως τα κοινά κουνούπια του γένους Culex.
Ο ιός δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσω της καθημερινής κοινωνικής επαφής, όπως με το άγγιγμα, το φιλί, την αγκαλιά ή την κοινή παραμονή σε έναν χώρο.
Σε εξαιρετικά σπάνιες περιπτώσεις έχει αναφερθεί μετάδοση μέσω μετάγγισης αίματος, μεταμόσχευσης οργάνου ή από τη μητέρα στο έμβρυο.
Ποια είναι τα συμπτώματα;
Στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων, οι άνθρωποι που μολύνονται δεν παρουσιάζουν κανένα σύμπτωμα.
Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ:
- Περίπου το 80% των ατόμων που μολύνονται παραμένουν ασυμπτωματικοί.
- Περίπου το 20% εμφανίζουν ήπια μορφή της νόσου.
- Λιγότεροι από 1 στους 100 εμφανίζουν σοβαρή νόσο που προσβάλλει το κεντρικό νευρικό σύστημα.
Η ήπια μορφή μπορεί να προκαλέσει:
- πυρετό,
- πονοκέφαλο,
- έντονη κόπωση ή γενικευμένη αδυναμία,
- πόνους στους μυς και τις αρθρώσεις,
- ναυτία, εμετό ή διάρροια,
- μειωμένη όρεξη,
- δερματικό εξάνθημα,
- διόγκωση των λεμφαδένων.
Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως μέσα σε 2 έως 14 ημέρες από το τσίμπημα μολυσμένου κουνουπιού. Στις ήπιες περιπτώσεις υποχωρούν συχνά μέσα σε λίγες ημέρες, αν και η κόπωση ή ο πονοκέφαλος μπορεί να επιμείνουν περισσότερο.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο;
Σοβαρή νόσηση μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία. Μεγαλύτερο κίνδυνο αντιμετωπίζουν, όμως:
- τα άτομα άνω των 50 ετών και ιδιαίτερα οι ηλικιωμένοι,
- οι ανοσοκατεσταλμένοι,
- τα άτομα με χρόνια υποκείμενα νοσήματα.
Η σοβαρή μορφή της νόσου μπορεί να προκαλέσει εγκεφαλίτιδα, μηνιγγίτιδα ή άλλες νευρολογικές επιπλοκές.
Συμπτώματα όπως υψηλός πυρετός, έντονος πονοκέφαλος, δυσκαμψία στον αυχένα, σύγχυση, αποπροσανατολισμός, τρέμουλο, σπασμοί, δυσκολία στο περπάτημα ή σοβαρή μυϊκή αδυναμία απαιτούν άμεση επικοινωνία με γιατρό.
Πώς μπορούμε να προστατευτούμε;
Δεν υπάρχει διαθέσιμο εμβόλιο για τον άνθρωπο ούτε ειδική θεραπεία που να εξουδετερώνει τον ιό. Για τον λόγο αυτό, η αποτελεσματικότερη προστασία είναι η αποφυγή των τσιμπημάτων και ο περιορισμός των σημείων στα οποία αναπαράγονται τα κουνούπια.
Ο ΕΟΔΥ συνιστά:
- χρήση εγκεκριμένων εντομοαπωθητικών σώματος, σύμφωνα με τις οδηγίες του προϊόντος,
- χρήση εντομοαπωθητικών χώρου όπου χρειάζεται,
- τοποθέτηση σήτας σε πόρτες και παράθυρα,
- χρήση κουνουπιέρας, ιδιαίτερα για βρέφη ή άτομα που χρειάζονται πρόσθετη προστασία,
- χρήση ανεμιστήρων ή κλιματιστικών στους εσωτερικούς χώρους,
- επιλογή ρούχων που καλύπτουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερο μέρος του σώματος,
- ιδιαίτερη συνέπεια στα μέτρα προστασίας από ηλικιωμένους και άτομα με χρόνια νοσήματα.
Τι πρέπει να κάνουμε σε αυλές και μπαλκόνια;
Τα κουνούπια μπορούν να αναπαραχθούν ακόμη και σε πολύ μικρές ποσότητες στάσιμου νερού. Ένα πιατάκι γλάστρας, ένας ξεχασμένος κουβάς ή ένα βουλωμένο λούκι μπορεί να μετατραπεί σε εστία αναπαραγωγής.
Οι πολίτες πρέπει να ελέγχουν τακτικά τα μπαλκόνια, τις αυλές, τους κήπους και τις ταράτσες τους και να:
- αδειάζουν τα πιατάκια από τις γλάστρες,
- αναποδογυρίζουν ή καλύπτουν κουβάδες, λεκάνες και άλλα δοχεία,
- ανανεώνουν τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα το νερό σε δοχεία που δεν μπορούν να αδειάσουν,
- αλλάζουν συχνά το νερό στα μπολ των κατοικιδίων,
- καθαρίζουν υδρορροές, λούκια και ιδιωτικά φρεάτια,
- καλύπτουν δεξαμενές και βαρέλια,
- απομακρύνουν αντικείμενα και απορρίμματα στα οποία μπορεί να συγκεντρωθεί νερό,
- τοποθετούν σήτα στους αγωγούς εξαερισμού βόθρων, όπου υπάρχουν.
Ο βασιλικός, η λεβάντα και άλλα αρωματικά φυτά αποτελούν όμορφες προσθήκες σε ένα μπαλκόνι, δεν μπορούν όμως να υποκαταστήσουν τα εγκεκριμένα εντομοαπωθητικά και τα επίσημα μέτρα προστασίας.
Τι μέτρα έχουν ληφθεί στην Αγία Παρασκευή;
Μετά τη γνωστοποίηση του περιστατικού, συνεργεία της Διεύθυνσης Υγείας της Περιφέρειας Αττικής, με τη συνδρομή των αρμόδιων υπηρεσιών του Δήμου Αγίας Παρασκευής, πραγματοποίησαν στοχευμένες εφαρμογές προνυμφοκτονίας και ακμαιοκτονίας σε σημεία με στάσιμα νερά και σε περιοχές που υπέδειξαν οι υγειονομικές αρχές.
Παράλληλα, ο Δήμος αναφέρει ότι από τον Φεβρουάριο του 2026 εφαρμόζει πρόγραμμα διαχείρισης κουνουπιών, το οποίο περιλαμβάνει μηνιαίες παρεμβάσεις σε φρεάτια ομβρίων, πλατείες, πάρκα, παιδικές χαρές και άλλους κοινόχρηστους χώρους, καθώς και εντομολογική παρακολούθηση.
Για την πλήρη ενημέρωση των πολιτών, θα ήταν χρήσιμη η δημοσιοποίηση αναλυτικού ημερολογίου εφαρμογών, των σημείων όπου πραγματοποιήθηκαν οι παρεμβάσεις και των αποτελεσμάτων της εντομολογικής επιτήρησης. Με αυτόν τον τρόπο οι κάτοικοι θα μπορούν να γνωρίζουν όχι μόνο τι έχει προγραμματιστεί, αλλά και τι έχει πράγματι υλοποιηθεί.
Ψυχραιμία, ενημέρωση και πρόληψη
Η εμφάνιση ενός περιστατικού με πιθανότερο τόπο έκθεσης την Αγία Παρασκευή δεν σημαίνει ότι κάθε κουνούπι μεταφέρει τον ιό ούτε ότι υπάρχει γενικευμένη διασπορά στην πόλη.
Σημαίνει, όμως, ότι όλοι χρειάζεται να εφαρμόζουμε με συνέπεια τα βασικά μέτρα προστασίας και να μην αμελούμε τα στάσιμα νερά στους ιδιωτικούς μας χώρους.
Παράλληλα, οι αρμόδιες αρχές οφείλουν να συνεχίσουν και να εντείνουν, όπου απαιτείται, την επιτήρηση και τις παρεμβάσεις καταπολέμησης των κουνουπιών.
Η ψυχραιμία δεν σημαίνει αδιαφορία. Η πρόληψη δεν απαιτεί πανικό. Απαιτεί μικρές, πρακτικές κινήσεις από όλους μας — πριν ένα ασήμαντο πιατάκι με νερό γίνει μια πραγματική εστία κινδύνου.
*Το παρόν άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την ιατρική συμβουλή. Πολίτες που εμφανίζουν ανησυχητικά ή σοβαρά συμπτώματα πρέπει να απευθύνονται σε γιατρό ή σε υπηρεσία υγείας.
Βρείτε το agiaparaskeuh.life στο Facebook και ενημερωθείτε πρώτοι για τις ειδήσεις και τις δράσεις της Αγίας Παρασκευής.
