Ο Υμηττός αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους φυσικούς πνεύμονες της Αττικής και προστατεύεται από αυστηρό θεσμικό πλαίσιο, το οποίο καθορίζει με σαφήνεια τις επιτρεπόμενες και μη χρήσεις γης. Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκεται συχνά η Β’ Ζώνη Υμηττού, καθώς γειτνιάζει άμεσα με κατοικημένες περιοχές, μεταξύ αυτών και η Αγία Παρασκευή.
Το θεσμικό πλαίσιο προστασίας
Η προστασία του Υμηττού βασίζεται κυρίως στο Προεδρικό Διάταγμα 187/2011 (ΦΕΚ Δ’ 209/2011), το οποίο θεσπίστηκε με στόχο:
- τη διαφύλαξη του φυσικού και δασικού χαρακτήρα του βουνού,
- την αποτροπή της περαιτέρω αστικής εξάπλωσης,
- τον σαφή καθορισμό ζωνών προστασίας και χρήσεων γης.
Η Β’ Ζώνη Υμηττού ορίζεται ως ζώνη περιορισμένης προστασίας, λειτουργώντας ως φίλτρο ανάμεσα στον πυρήνα του βουνού και τον αστικό ιστό.
Τι επιτρέπεται στη Β’ Ζώνη
Σύμφωνα με τη νομοθεσία, επιτρέπονται μόνο αυστηρά περιορισμένες χρήσεις, όπως:
- έργα προστασίας, αποκατάστασης και διαχείρισης του φυσικού περιβάλλοντος,
- ήπιες παρεμβάσεις αναψυχής χαμηλής όχλησης (πεζοπορικά μονοπάτια, σημεία θέας),
- συντήρηση υφιστάμενων και νομίμως υφιστάμενων εγκαταστάσεων,
- ειδικές κοινωφελείς ή δημόσιες χρήσεις, μόνο κατ’ εξαίρεση και με αυστηρή περιβαλλοντική τεκμηρίωση.
Τι απαγορεύεται ρητά
Το ΠΔ 187/2011 απαγορεύει ξεκάθαρα:
- κάθε νέα οικιστική ή εμπορική δόμηση,
- δραστηριότητες που αυξάνουν την επισκεψιμότητα και την κυκλοφοριακή επιβάρυνση,
- αλλαγές χρήσεων που οδηγούν σε έμμεση αστικοποίηση,
- επεμβάσεις που αλλοιώνουν τον χαρακτήρα της περιοχής.
Η φιλοσοφία του νόμου είναι σαφής: Η Β’ Ζώνη δεν αποτελεί εφεδρικό χώρο ανάπτυξης, αλλά ζώνη προστασίας.
Γιατί η Β’ Ζώνη προκαλεί ανησυχία
Οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι δεν προκύπτουν από κατάφωρες παραβιάσεις, αλλά από:
- ερμηνευτικές «χαλαρώσεις»,
- εξαιρέσεις για μεμονωμένα έργα,
- αποσπασματικές αποφάσεις χωρίς συνολική θεώρηση του Υμηττού.
Κάθε εξαίρεση δημιουργεί προηγούμενο και κάθε προηγούμενο αποδυναμώνει τον προστατευτικό χαρακτήρα της ζώνης.
Τι σημαίνει αυτό για την Αγία Παρασκευή
Η Αγία Παρασκευή συνορεύει άμεσα με τη Β’ Ζώνη Υμηττού. Αυτό σημαίνει ότι οποιαδήποτε αλλαγή:
- επηρεάζει την ποιότητα ζωής και το μικροκλίμα,
- αυξάνει τις περιβαλλοντικές και κυκλοφοριακές πιέσεις,
- καθορίζει αν ο Υμηττός θα παραμείνει φυσικό όριο ή πεδίο σταδιακών εξαιρέσεων.
Συμπέρασμα
Η νομοθεσία για τη Β’ Ζώνη Υμηττού είναι ξεκάθαρη.
Το ζητούμενο δεν είναι η ερμηνεία της, αλλά η συνεπής εφαρμογή της χωρίς εκπτώσεις, προς όφελος των κατοίκων και του περιβάλλοντος.
