Η εικόνα είναι γνώριμη στους κατοίκους πολλών περιοχών της Αττικής: δρόμοι που ασφαλτοστρώνονται και λίγο αργότερα ξανασκάβονται για έργα υποδομών. Ένα φαύλο μοτίβο ταλαιπωρίας, κόστους και κακής διαχείρισης, που εδώ και χρόνια θεωρείται σχεδόν «φυσιολογικό».
Ωστόσο, τα τελευταία παραδείγματα δείχνουν ότι το φαινόμενο αυτό δεν είναι αναπόφευκτο αλλά αποτέλεσμα επιλογών.
Το παράδειγμα του Δήμος Γλυφάδας
Στη Γλυφάδα, η δημοτική αρχή επέλεξε να αλλάξει τη σειρά των πραγμάτων.
Πριν την ασφαλτόστρωση, προηγείται συντονισμός με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς: εταιρείες φυσικού αερίου, ύδρευσης, ηλεκτρισμού και τηλεπικοινωνιών.
Οι υπόγειες εργασίες ολοκληρώνονται συνδυαστικά και ο δρόμος παραδίδεται ολοκληρωμένος, χωρίς προοπτική νέων τομών στο άμεσο μέλλον. Παράλληλα, οι κάτοικοι ενημερώνονται εγκαίρως ώστε να δηλώσουν ενδιαφέρον για συνδέσεις δικτύων πριν το πέρας των έργων.
Πρόκειται για μια πρακτική που σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις θεωρείται αυτονόητη. Στα ελληνικά δεδομένα, ωστόσο, εξακολουθεί να ξεχωρίζει.
Η καθημερινότητα στον Δήμος Αγίας Παρασκευής
Στην Αγία Παρασκευή, η εικόνα που περιγράφουν πολλοί κάτοικοι είναι διαφορετική.
Τα έργα πραγματοποιούνται συχνά σε διαδοχικές φάσεις, χωρίς εμφανή συνολικό σχεδιασμό και χωρίς ενιαίο χρονοδιάγραμμα που να περιλαμβάνει όλους τους παρόχους υποδομών.
Το αποτέλεσμα είναι δρόμοι που επανειλημμένα ανοίγουν και κλείνουν, με την ενημέρωση των πολιτών να έρχεται εκ των υστέρων και τη δυσφορία να συσσωρεύεται.
Δεν πρόκειται για έλλειψη τεχνογνωσίας.
Πρόκειται για έλλειψη θεσμικού συντονισμού.
Ένα πρόβλημα διοίκησης, όχι έργων
Η σύγκριση των δύο περιπτώσεων αναδεικνύει ένα κρίσιμο συμπέρασμα:
το ζήτημα δεν είναι τεχνικό, αλλά στρατηγικό.
Όταν οι δήμοι λειτουργούν χωρίς ενιαίο σχεδιασμό, τα έργα μετατρέπονται σε αποσπασματικές παρεμβάσεις. Όταν, αντίθετα, υπάρχει κεντρικός συντονισμός και σαφής ιεράρχηση, ακόμη και δύσκολες παρεμβάσεις μπορούν να ολοκληρωθούν με λιγότερη όχληση και μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα.
Τι θα μπορούσε να αλλάξει
Η εμπειρία δείχνει ότι τρία βασικά βήματα αρκούν για να σπάσει ο φαύλος κύκλος:
-
συντονισμός όλων των παρόχων πριν από κάθε ασφαλτόστρωση
-
δημόσιο και δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα έργων
-
έγκαιρη ενημέρωση των κατοίκων με σαφή χρονικά περιθώρια επιλογών
Δεν πρόκειται για καινοτομία.
Πρόκειται για στοιχειώδη διοικητική σοβαρότητα.
Συμπέρασμα
Το «ράβε-ξήλωνε» των δρόμων δεν είναι ελληνική ιδιαιτερότητα είναι σύμπτωμα κακού σχεδιασμού. Και όπως αποδεικνύεται, όπου υπάρχει βούληση και οργάνωση, το πρόβλημα περιορίζεται.
Το ερώτημα, τελικά, δεν είναι αν μπορεί να γίνει αλλιώς.
Είναι ποιοι δήμοι επιλέγουν να το κάνουν.
Το ζήτημα των έργων στους δρόμους δεν είναι θέμα αισθητικής, ούτε απλώς θέμα καθημερινής όχλησης. Είναι ζήτημα διοίκησης, σχεδιασμού και σεβασμού προς τον πολίτη.
Η εμπειρία δείχνει ότι όπου υπάρχει συντονισμός, τα προβλήματα περιορίζονται. Όπου δεν υπάρχει, επαναλαμβάνονται. Και αυτό δεν είναι μοιραίο· είναι επιλογή.
Οι κάτοικοι της Αγίας Παρασκευής δεν ζητούν το αδύνατο. Ζητούν έργα που να ολοκληρώνονται σωστά, δρόμους που να μην ανοίγουν ξανά και ξανά, και μια δημοτική διοίκηση που να προγραμματίζει πριν παρέμβει.
Η αλλαγή δεν απαιτεί θαύματα. Απαιτεί σχέδιο, συνεργασία και πολιτική βούληση.
Και όσο αυτό το αυτονόητο παραμένει ζητούμενο, η συζήτηση δεν μπορεί και δεν πρέπει να κλείσει.
